شعر "لفوری"  از استاد ارجمند جناب اقای  حجت الله حيدري سوادكوهي ، اين ابيات در آخرين لحظات ويرايش متن  در تاریخ 21/9/1387   بدستم رسيده است. واز عواطف پاك آقاي دکترحيدري متشكرم (لفوري).

موسیقی اصیل وسنتی در لفور سوادكوه نیز مانند دیگر نقاط  استان مازندران در گذشته از رونق خوبی برخوردار بوده و اكنون نیز بندرت در گوشه و كنار این منطقه مورد استفاده قرار گرفته اگرچه علاقمندان بسیاری دارد. ساز سنتی و اصلی در موسیقی این ناحیه نوع خاصی از نی یا همان لله وا می باشد و ..........        

           قیامت بی حسین غوغا نـدارد    شفاعت بی حسین معنا ندارد
           حسینی باش تا محشر نگویند     چرا پرونده ات امضا نـــدارد ؟

    عالم همه قطره است ودریاست حسین(ع)   خوبان همه بنده اند ومولاست حسین(ع)

     ترسم که شفاعت کند    از قاتل خویــــــش    از بس که کرم دارد و آقا است حسیــن(ع)

قابل توجه دبیران و دانش آموزان سالهای تحصیلی 1359ـ1360 و 1360ـ 1361مدارس راهنمایی تحصیلی خیام (شهید اندرزگو) چاشتخوران
 استاد محترم جناب اقای جلال مظهری ملکشاه که هم اکنون در آلمان هستند در یکی از کامنت ها پیامی را درج نمودند. با سپاس از اظهار لطف و محبت ایشان،  عین پیام و آدرس الکترونیکی جهت اطلاع دوستان در ذیل درج شده است. (با آرزوی موفقیت و سلامتی برای ایشان) 
 سلام دوستان: 
خسته نباشین. با خواندن این سایت جامع و زیبا در باره لفور زیبا بی اختیار یاد سالهای دور گذشته افتادم، سالهای تحصیلی 1359ـ1360 و 1360ـ 1361 که در مدارس راهنمایی تحصیلی خیام (شهید اندرزگو) چاشتخوران به عنوان دبیر زبان انگلیسی تدریس می کردم. یادش بخیر اون سالها و یاد همکاران و دانش آموزانم. اکنون که 16 سال است که در خارج از کشور و درآلمان زندگی میکنم میخواهم یاد و خاطره همه آنها و نیز لفور زیبا را گرامی بدارم. چقدر خوب بود که میتونستم با تعدادی از اونها تماس می گرفتم و اینکه الان چه می کنند. شاد و پیروز باشین.  mazhari@web.de

یاد بچه های مدرسه روستای گشنیان ومعلم نوذری درس ریاضی بخیر و یاد بچه های هم محلی اقا جلیل شریف وموسی یوسف ومحمد جمشید وصادق و مهربان مسعود و ایوب وبچه های دیگر، همجنین یاد  رود خانه زیبای حاجیکلا بخیر، دوست تان داریم بجه ها، در زندگیتان موفق باشید.

برای مطالعه کامل متن ادامه مطلب را گلیک نمایید.

جهت دسترسی به منطقه لفور با استفاده از خودرو از سال 1340 اقدام به ايجاد جاده شده بود ولي بدلیل بی کفایتی پیمانکاران و حیف و میل بودجه مربوطه، کار احداث یک جاده خاکی به طول تقریبی 15 کیلومترعملا تا سال 1359 (یعنی قریب به 19 سال) طول کشید. بنابراین تا سال  1359 دهستان لفور، جاده درست و حسابی نداشت. جاده خاكي شيرگاه به قرآن تالار  و از آنجا بصورت یک راه مالرو به  "دئوتک" ختم می شده است..از آن سال اتوبوس های از رده خارج مسافران را از شیرگاه به " شارقلت" جا به جا می کرد و گاهی هم بین راه خراب می شد! آن هنگام لفور از محروم ترین نقاط مازندران بود. اما در نهایت اصالت و زیبای بود.

ماه رمضان در لفور به مفهوم واقعی ماه ضيافت الله بود و همه با شادی و خوشحالی از آن استقبال می کردند. از اواسط ماه شعبان مردم منتظر ماه مبارك رمضان بودند. گويا  همگي ضيافتي را وعده داشتند.رمضان رنگ و بو و شور و نشاط خاص خود را داشت.گويا  همگي ضيافتي را وعده داشتند.  لحظه زیبای  اذان و مناجات سحری یا همان سحر خونی سفره هاي مهرباني مردمي مهربان و صميمي وصف ناپذیر است.

مردان خانواده هایی که از خودشان زمینی برای کشت و زرع نداشتد و یا حرفه ای خاصی هم  بلد نبودند، به قرار می رفتند. گاهی هم  افراد خانواده پرجمعیت نانخوراهای اضافی خودرا به قرار می فرستادند. بعضی از  خانواده ها از سر اجبار و فقر دختر یا پسر خود را به نوکری یا کلفتی به خانه ارباب یا پولدارها می فرستادند. بعضی از خانواده های فقیر فرزندان پسر خود را از زمان خردسالی به قرار می فرستادند. گالش ها از این بچه ها برای نگهداری از گوساله ها استفاده می کردند. به مودکان خردسال در گاوبنه گوک پی  می گفتند.
چند نوع  قراری مرسوم بود. که بد ترین نوع آن پوستمزدی قرار(کار کردن در قبال خورد و خوراک روزانه) بود. پوستمزدی قرار یعنی فرد در قبال همه کارهای که از صبح تا غروب انجام می داد تنها سه وعده غذای بخور و نمیر دریافت می کرد. در آن سالهای سیاه نداری تازه همین  هم غنیمت بود و ارباب ها با هزار منت جوانان خانواده های فقیر را برای پوست مزدی قبول می کردند. نوع دیگر قراری با اندکی دستمزد همراه بود. گاهی هم علاوه بر دریافت غذای بخور و نمیر و اندکی دستمزد، لباس کهنه های بچه های ارباب را هم دریافت می نمودند.
 قراری نوعی بردگی بود وشخص قراری در واقع برده به حساب می آمد لذا باید هرنوع رنج و زحمت و تحقیری را تحمل می کرد. گاهی اتفاق می افتاد که جوان قراری به خاطر سختکوشی و صداقتش دل ارباب را بدست می آورد و یا زرنگی و چالاکی خود دختر ارباب را شیفته خود می ساخت و به این طریق داماد ارباب می شد. اما دامادقراری هیچ وقت قرب و منزلت فرزندان ارباب را نداشت.  آب آوردن، شکستن هیزم، دوشیدن گاو ها، گله بانی، چوپانی، کار در مزرعه در فصل کاشت و برداشت و حتی انجام کارهای خانه  از جمله وظایف یک فرد قراری بود.
خوشبختانه قراری از نوع پوست مزدی امروزه بکلی از بین رفته است ولی متاسفانه نوع قراری با اندکی دستمزد گویی در بعضی از مناطق  در حد انگشت شمار هنوز رایج است.

شخم زدن با ازّال ( گاو آهن )

 یادداشت ها هم ولایتی ها -  ادامه مطلب را کلیک نمایید!

مي توان در سايه آموخــــــــــــــــن   گنج عشق جاودان اندوختن

.( تقدیم به همه معلمین عزیز بویزه معلمین روستاهای  محروم لفور - مطلب از دوست عزیزنفت‌چالي- متن کامل را در ادامه بخوانید)

برای خواندن بقیه مطالب  ستون ادامه مطلب را کلیک کنید.

 لفور سوادكوه متإسفانه برای همه مردم ایران نامی چندان آشنا نیست. لقور دهستانی در شهرستان سوادکوه است که فرهنگ وتمدن این ناحیه، به دلیل برخورداری از شرائط خاص جغرافیائی، در طول تاریخ، نسبت به نواحی دیگرشهرستان و همینطور استان، در مقابل هجوم بیگانگان دچار آسیب كمتری شده است. این منطقه از ایران مانند همه نقاط دیگر دارای فرهنگ و پیشینه بسیار ارزشمندی است که کمتر در مورد آن صحبت شده است. در میان فرهنگ ها و آئین های برجای مانده از گذشته های دور،  رسم سنتی پنو به عنوان یكی ازرسومات جالب ان است.  پنو به معنی  کوچ دام از یك نقطه به نقطه ای دیگر می باشد. و بیشتر در بین دامداران بزرگ مرسوم است.پنو هر گله را با نام نوع حیوانات آن گله مانند گو پنو (گو = گاو)، گوسفند پنو، و اسب پنو و . . . می خوانند. در بعضی از منابع واژه پنوسن  به معانی گوناگون راندن، متراكم كردن و به هم فشردن به كار  رفته است. پنو نیز از دو واژه په به معنی پشت و عقب، نو به معنی نا و تشكیل شده است. در هنگام پنو در هر طرف گله افراد به كار خاص می پردازند و نحوه استقرار آنها در اطراف رمه حیوانات، شكل ناو را تداعی می كند. درهنگام پنو عده ای در سمت چپ و راست گله و عده ای دیگر در عقب گله، كار هدایت گله را بر عهده می گیرند. دلائل جابجائی حیوانات نیز فراوان است كه مهمترین آنها، نامناسب شدن محل اسكان به ویژه در بهار و تابستان به علت بارندگی، عدم توان مراتع در تغذیه دام ها، جابجائی فصلی در بهار و پائیز از ییلاق به قشلاق می باشد. در طول سال ممكن است چندین بار پنو انجام شود كه هریك از آنها با نامهائی مانند پنو مازرون به پرتاس، پنو پرتاس به خاجیمات و پرتاس به كو و كوبه گر معروف هستند. مازرون به نواحی جلگه ای، پرتاس به ارتفاعات جنگلی حاشیه لفور، كو به ارتفاعات بالاتر با مراتع و گر به دره های عمیق اطلاق می گیرد. پنوئی كه در هنگام بهار و از قشلاق به ییلاق صورت می گیرد در میان دامداران ارزش و اعتبار ویژه ای برخوردار است. پنو برای دامداران لفور سوادكوه یك ضرورت طبیعی است و برای سلامت و صحت دامها محل چراگاهها باید تغییر یابد.  نقاط مختلف كه در فصل سال جهت تغذیه دام مورد استفاده قرار می گیرد عبارتند از: 
 مراتع لفور مراتع  بسيار كسترده لفور با ارتفاع 200  تا 1600 متر از سطح دریا و دارا بودن علوفه هائی مانند آنا، اتدا، هچه، بزگوش، تلم، لم، ولگ، واش، چاپلیك، كلاب چك، سرخنه، مسك، تلاریشیااپرتس و تلوش پلوس. نخش‌علف، وازبنر، يكي از غني ترين مراتع  محسوب مي شود و در سطح كشور  كم نظير است.  
 مراتع پرتاس:پرتاس با ارتفاع 500 الی 1600 متر از سطح دریا و با باران و درختان فراوان كه باعث رشد گیاهان علوفه ای مانند شور و كوك می گردد. این علوفه ها علاوه بر استفاده غذائی دارای خواص داروئی نیز می باشند.                    
مراتع كوه با مراتع یییلاقی با ارتفاع 1500 الی 3500 متر از سطح دریا و برخورداری از بهترین نوع علفهای داروئی مانند ساكو، ترم و لاری.                                                     
 مراتع گر در نواحی عمیق دره ای و با هوائی لطیف و كم باران  واقع شده كه این وضعیت آن را به یک  استراحگاه مناسب بدل نموده است.
     در پنو بهاره دامداران آداب و سنن ویژه ای نظیر ساعت دارند. ساعت هوجین را در نیمه و یا دهه آخر و بهمن ماه كه مطابق با دوم یا سوم خرداد است انجام می دهند. هنگام  پنو را عده ای از دامداران ریش سفید و با تجربه  با توجه به اوضاع و تقویم روز معین می كنند.  بعد از آن هر دامدار بر اساس جهت راه ورودی مرتع مورد نظر و تلار خود، مسیر را مشخص می سازد. تلار به محل اطراق دام و بناهای سنتی مربوط به آن اطلاق می شود. در تعیین مسیر دامها، نحوه قرار گرفتن ستاره زحل بعنوان نشانه بسیار مهم است.  دامداران از این واقعه آسمانی در هراسند و معتقدند كه اگر در این هنگام یقینی قرار گرفتن زحل در مقابل تلار به پنو اقدام كنند بلائی بر آنها نازل می گردد. واژه هوجین به معنی ناصافی را صاف كردن و واژه وجین كردن به معنی رصد كردن ستاره بكار می رود.  دامداران نحوه قرار زحل را با گاه شماری تركی محاسبه می كنند. و اگر وضعیت بگونه ای باشد كه تا چند روز قادر به انجام پنو نباشند، برای رفع آن اقدام به سات خش می نماید سات خش مركب از دو واژه سات و خش است. صفت سات در زبان طبری كاربرد فراوان دارد از جمله می توان به واژه های تركیبی سات كار به معنی كار ساده، سات هوا به معنی هوای صاف و ساكو به معنی كوه بی درخت اشاره كرد. واژه تهلن متضاد سات است كه واژه تیل به معنی گل از مشتقات آن می باشد. نام وردخانه تلار یا رود گل آلود و تلار بنه  گاو بنه یا خانه گلی نیز مبین همان معنی است.   كلمه سات خش در جمع به معنی زمان را خوش كردن یا خوشی را صاف كردن بكار می رود. در این زمان اگر ستاره زحل روبروی تلار قرار گیرد، دامداران برای رفع این واقعه دام را یك روز قبل از پنو، خلاف جهت ستاره به مكان دیگری می برند و همین جابجائی را اصطلاحا سات خش می نامند.      علاوه بر آن، هفت روز 3، 5، 13، 16، 21، 24، 25 هر ماه روزهای دوشنبه و چهارشنبه را نحس دانسته و لباس نوپوشیدن و ناخن گرفتن بویژه وزن كردن را نحس می دانند و در صورت اجبار كفه ترازو را در این روزها سیاه می كنند. اگر یك زن در مقابل پنو در آمد و یا یك عطسه شنیده شود بمنزله پیام صبر تلقی می شود و لازم است كار به تأخیر بیافتد. پس مراعات كلیه امور و موارد لازم، هنگام حركت پنو تعیین و دامداران هاكر(اسباب و وسایل) را آماده می كنند و با صدای مخصوص دامها را به گو خسه یا محل خواب آنها هدایت می كنند و در این زمان انواع زنگ و زنگوله مانند تال، غشو، افتو، و قرك را به گردن آنها می اندازند. زنان نیز به هنگام حركت برای رفع بلا، چشم زخم، طلسم و جادو برای دام و دامداران گلپر دود می كنند. بدین صورت كه به اندازه یك مشت گلپر را داخل ظرفی ریخته و به تعداد افرادی كه شورچشم هستند خلال چوب را به نام هریك داخل گلپر می اندازند. باید احتیاط شود كه دانه ای از گلپرها مفقود شود چرا كه به باور آنها بهمین دلیل گلپری كه می گریزد از آن فردی است كه شورترین چشم را دارد. پس از انجام كلیه مقدمات دامداران حركت كرده و مراسم پنو آغاز می گردد.

---

حدود و ثغور مناطق جنگلی لفور:
از شمال از مرتع نوم بسمت شرق حد جنگلهاي تنگ ضلع جنوبي قرآن تالار در (رودخانه بابل رود) آغاز سپس در ادامه از راه مالرو حد جنوبي روستاي قرآن تالار تا مرتع  وسيلو گذشته و به مرتع پايين شيخك مي رسد. اين منطقه در ادامه راه خاكي شيرگاه به بابل كنار و امتداد اين جاده تا روستاي كليج خيل را قطع، سپس از حد شمالي جنگلهايي كه در ضلع جنوبي روستاي كليج خيل قرار دارند تا روستاي سرچاك عبور مي کند. از شرق از حد جنگلهاي بخش غربي روستاي سرچاك بطرف جنوب در امتداد مسيرخط ‌آهن تا روستاي كردآباد و سپس در ادامه جاده مالرو كردآباد به مراتع ام‌آينه ـ موذي كتي ـ پايين ممرزفمندـ سرونيك ـ شمشيربن پايين‌ يخ دره تا بنه هدايت اسماعيلي (ارتفاع 1800 متر) ادامه مي يابد. از غرب نيز از جاده مالرو افراسرك به امام كلا بطرف شمال عبور کرده در ادامه پس از عبور از مراتع پلهم كتي پس از تمايل بسمت غرب ضمن تلاقي با رودخانه كررودبار بطرف شمال متمايل و در امتداد رودخانه كررودبار به روستاي امام كلا به طرف غرب متمايل شده و ضمن تلاقي با رودخانه خريون تا روستاي خليل كلا و سپس در امتداد رودخانه مرزي دره بسمت شرق تا روستاي كالي كلا سپس در ادامه بسمت شمال در امتداد راه مالرو كالي كلا به ارتفاعات رفه محدود مي شود و در مرتع سرتالاردر امتداد خط الرآس بسمت شمال بنه كوه سر سپس مرتع كرات كني تا مرتع نوم ادامه می یابد. از جنوب از بنه هدايت اسماعيلي به طرف غرب در امتداد به بنه آقاجان و  راه مالرو چاخاني ادامه و به مرتع مرسن در ادامه مرتع دعوائي پس از مراتع لي سرك و در ادامه جاده مالرو افراسرك به امام كلا ادامه مي يابد. 

  در سرزمين سبزت   كاشانه زد فريدون     هرگز نكرده بودي  وي را رها لفوري   

بزرگ شدن فریدون در دامنه امیدوار کوه  و پرورش ایشان توسط چوپان لفوری و پیرمردی فرزانه و پيروزي فريدون بر ضحاک

فريده يوسفي در كتاب خود «فرهنگ و آداب و رسوم سوادكوه» -كتاب برگزيده پانزدهمين جشنواره روستا در سال 1380 شد، تحقيق و گردآوري اي درباره بيست و ششم نوروز ماه يا 26 اسفند ماه در سرزمين سوادكوه انجام داده است. اين روز در سوادكوه «نوروز ماه بيسّ شش» ناميده مي شود و سوادكوهي ها پايبند باورها و رعايت آداب ويژه اي در اين روز هستند.  فريده يوسفي علت ويژگي بيست و ششم نوروز ماه را اين گونه آورده است: مردم سوادكوه، از ديرباز تاكنون معتقدند كه  بيست و ششم نوروز ماه كه امروزه مقارن است با بيست و ششم اسفند ماه، روز پيروزي فريدون شاه بر ضحاك ماردوش است و يا روزي است كه فريدون شانزده ساله، براي شكست ضحاك به طرف قلمرو حكومت او كه امروزه واقع در كوهي رو به روي امامزاده هاشم در جاده هراز است، حركت كرد. از آنجا كه تمام اين وقايع تاريخي _ اسطوره اي در اين منطقه از مازندران روي مي دهد.  سوادكوهي ها اين روز را از هزاران سال پيش، گرامي مي دارند.

 داستان از اين قرار است:  «فرانك»مادر فريدون،  پس از كشته شدن همسرش «آبتين» به دست جلادان ضحاك، فريدون را كه نوزادي بيش نبوده است، به مرتعي در دامنه اميدواركوه (واقع در «لفور») مي برد و او را  به دست گالشي (چوپاني) مي سپرد. خاطر نشان می شود که  دژ اميدواركوه در طول تاريخ محل مناسبي براي اختفا و محل امني براي شاهان و لشکریان شكست خورده آنها بوده است. زيرا از هر سو در محاصره كوه هاي مرتفع بوده است.  سه سال از اختفاي «فريدون» در پناه يك چوپان لفوري مي گذرد. كه ضحاك مكان اختفاي او را كشف مي كند. به همين دليل، «فرانك» كه هر لحظه نگران و مراقب فريدون بود، او را به سرعت به محل اختفاي جديدي مي برد كه آنجا البرز كوه است.در آنجا «فريدون» تا شانزده سالگي در نزد مردي پاك سرشت و فرزانه مي ماند و بزرگ مي شود.

 فردوسي در شاهنامه اين سال ها  را اين گونه توصيف كرده است:

    سه سالش پدروار از آن گاو شير /   همي داد «هشيوار» زنهار گيِِِر    

      نشد سير ضحاك از آن جستجوي/شد. از گاو گيتي پر از گفت و گوي

     دوان مادر آمد سوي مرغزار /    چنين گفت  با مرد زنهار دار

     شوم ناپديد از ميان گروه     /     مر اين را برم تا به البرز كوه

      يكي مرد ديني بدان كوه بود /    كه از كار گيتي بي اندوه بود

 بدين ترتيب فريدون تا شانزده سالگي در نزد مرد فرزانه مي ماند  و سپس به طور پنهان به نزد مادرش مي آيد  و راز زندگي اش را از او جويا مي شود. فريدون شانزده ساله به محض آگاهي از راز خانوادگي اش  و قتل پدرش به دستور ضحاك، لشگري بزرگ گرد مي آورد  و به محل حكومت ضحاك براي جنگ با او مي رود.  فريدون بر ضحاك پيروز مي شود و او را به زنجير مي كشد.هر چند كه از رزمندگان و سربازان سوادكوهي طرفدار فريدون نيز شهيدان بسياري بر خاك مي افتند.مردم سوادكوه معتقدند كه روز پيروزي فريدون بر ضحاك، روزي است كه طبيعت نيز به خاطر اين پيروزي، جان تازه اي در كالبدش دميده مي شود و شكوفا مي شود و مردم بدين مناسبت جشن و پايكوبي برپا مي كنند. اما مردم شاد سوادكوه كه تا هزاران سال پس از پيروزي فريدون در اين روز جشن برپا مي كنند و آن را شادي نوروز مي نامند، شهادت جوانان خود را در روز جنگ فريدون و ضحاك از ياد نبردند. مردم سوادكوه به ياد شهداي خود، هنوز كه هنوز است، مشعل هايي درست مي كنند و بر ستون ايوان  يا درخت هاي جلوي خانه خود نصب مي كنند.اين روز را مردم سوادكوه روز «عيد ماه بيست شش» مي ناميدند  و به ياد شهادت شهداي هزاران سال پيش خود در جنگ عليه ضحاك كه مظهر دشمن بدخو و بيگانه بود، در اين روز بر سر مزار مردگان خود مي رفتند و شمع يا سوچو (مشعل چوبي) مي افروختند و بر ضحاك لعنت مي فرستادند. اين روز در سال ها بعد با روز تحويل سال و گردش كامل كره زمين به دور خود (نوروز) يكي شد. امروزه هم مردم سوادكوه _ اگر چه احتمالا فلسفه حقيقي اين روز را از يادها برده اند _ از چند روز پيش از فرا رسيدن «عيد ماه بيسّ شش»مقدمات مراسم مخصوص اين روز را تدارك مي بينند. اهالي سوادكوه براي استقبال از اين روز باستاني در اين روز،غذاي مفصل درست مي كنند، شيريني و ميوه تهيه مي كنند و صبح زود راهي امامزاده ها و مزار مردگان مي شوند و تا عصر آنجا مي مانند. غذا مي خورند و خيرات مي كنند.امروزه در بعضی از نقاط در حاشيه اين مراسم بازار معروف به «عيد ماه بيس شش» برپا مي كنند  و همگي مردم به خريد و فروش مي پردازند. در بعضي از روستاهاي سوادكوه، مثل «كچيد» در شهر زيراب از يرباز،  رسم بر اين است كه عصر روز بيسّ شش زنان به خانه بر مي گردند و چند نفر از مردان ده به نمايندگي از ديگران براي سركشي به شاليزارها مي روند و نويد سركشيدن ساقه هاي برنج را براي اهالي ده باز مي آورند. مردم ده بعد از شنيدن اين خبر خوش كه ساقه هاي برنج رشد كرده است، در يك جا جمع مي شوند و به جشن و شادماني مي پردازند. اين جشن، «جشن شالي» نام دارد. (فریده یوسفی زیرابی)

اگه نخـونّم گنّه بـي صـدائه         اگـه بخونّـم گنّه بي حيـائه
كشكول‌دس‌هَيرم‌گنه‌گدائه          هركار ها كنم آخر ش نارضائه  

امير گته كه فردا كه محشر اِنه    مرتضي علي آقاي قنبر اِنه
پهلو در بخرد زهراي اطهر اِنه       جمع شهدا با تنِ بي سر اِنه

 ته بُوردن بوردن و مهِ‌هارش‌هارش  کهـو آسمـون نرم نرم وارش
مــره خـش بيمـو تـه راه و روش    چند مزه دارنه بچا ديّم خش

                لفور  !  سبز  یا  زرد !!

 سرزمين نياکان من!

         هماره آباء و اجدادمان را در دامان سبزت

                                                 پروراندي به مهر!      

 و آنها اينک ، آرام و خاموش،                                      

                         در گاهواره آسايشت!          

                                            آراميده اند به سکوت!!!  

 پهندشت پر مهر سبز ! 

         همه عطاياي خداونديت را

                        چه ساده و بزرگوار

                                         و بي هيچ خستگي

   در سفره پر برکت نهادي و در محضر مهمانان... نهادي،

                                            و چه خوش ميزباني بودي!

 اي جلوه گاه کرامت خدا!    اي سر سبز سربلند! 

     اي سرزمين پرتحرک و بانشاط.....

        آيا هيچ ميدانستي که (آنروز که کريمانه تمام ذخائرت را با اخلاص تمام عرضه ميکردي)         

 اين مهمانان را چه نسبتي است با پاسداشت و چه رابطه اي است با حراست از داشته ها؟ 

تو ناآرام و پرنشاط ، هماره در رويش بودي و معجزه ميکردي!  

تو آيت بزرگ خداوندي ! رستنگاه نباتات...

     گويا انگشت اشاره خدا ، در دعوت ابناء بشر به ديدن، تدبر و تامل، در   اينکه چگونه رستاخيز خواهد شد، بسوي تو نشانه رفته بود،

   که هر مرده اي را زنده ميکردي.  

دهقان پير مزرعه ، آنروزها ، حتي اگر

                     چوبدستي خشکي را در زمينت براي آويزاني سفره نانش، به لحظاتي ميکاشت، تو با دم مسيحائي خويش ،

              روح حيات و زندگي را در آن 

اکنون چگونه اي ؟!  کنون چه کساني سر اندر انديشه ات اند و دست اندر کارت؟!   

سلام بر لفــور و ملت متدين و مردم با وقار  و بي توقع و با گذشت آن سلام بر مردم سخت كوش و بي ادّعاي  من سر و  شارقلت، سلام بر مردم صميمي و مهربان دهكلان  و پاشاكـلا، درود خدا بر مردم فهيم و مرجع پرور نفت چال  و روح بلند و پرفتوح  فقيه و مرجع  عاليقدر جهان تشيع حضرت آيت الله العظمي اسماعيل صــالحي مازندراني،  سلام اوليـــا خدا بر مردم متدين و متين مردم بورخاني، سلام بر مردمان غيرتمند  لفورك و اسبو كلا، سلام بر مردم خونگرم  ميرار كلا و گالشكـــلـا، سلام برمردم بلند همت رييس كلا و عالمكلا، درود خدا بر  دستان پينه بسته زنان و مردان سخت كوش شاکلا وهمه مردم  اين ديار  و آبادي،  درود حق بر گالش و چوپان و زارع  و كشاورز، دانشجو، معلم و دانش پژوه  و طلبه اين ديار منطقه سرسبز  سوادکوه مازندران، تعظيم و تكريم به پيشگاه همه آنانيكه لفوري اند و به  لفــــــــوري بودنشان افتتخار مي كنند.
     درود و صلوات بيكران به آستان مقدس معصوم زادگاني كه هادي و راهنماي گذشتگان ما بودند و امروز ه نيز ما از بركت آستانشان بهرمنديم و  مإمن و پناه ما بي پناهانند. از امام زاده سيد علي آل كيا در  امام كلا  تا امام زاده سيد محمد آل كيا  در نفت چال، و بالاخره درود و سلام حق جلّ جلاله بر هفتاد و پنج شهيد مظلوم اين منطقه كه هريك همچون  ستاره اي  پرفروغ  بر آسمان دلهاي  مردم ين منطقه روشني مي بخشند.

معرفی اسامی روستاهای لفور - دریک نگاه

لفور، از قدیم الایام دارالمؤنيني بامردمـان شجاع، متدين، قانع، زحمت كش، باگذشت، خداترس و مجاهد فــــي سبيل الله بوده است. مردمي كه در دامنه رشته كوه البرز  بسان البرز استوار و سر افراز مي زيستند. وجود  اماكن و بناهاي مذهبي  بويژه آستانه هاي معصوم زادگان كه مورد احترام خاص مردم اين منطقه هستند، آستانه هايي كه با بقعه هاي محقر و چوبي و به سبــك سنتي در هر آبادي و گاهي هم در قلب جنگل ها ديده مي شود نشان از روح بلند و لطيف و عمق اعتقاد پاك مردمان اين منطقه دارد .

بنا بر اقوالي پيشينه زيستگاه مردم لفور و همينطور زيستگاه مردم بخش هايي از  سوادكوه مانند شيرگاه و بابلكنار در گذشته هاي بسيار دور منطقه اميدوار كوه بوده است. در برخي از منابع دو واژه لپر و لپـــــور(لفور) را بخش بالا دست و پايين دست معني شده است. بر اساس اين نظريه، بالا دستي ها مردم لفور (كه در سرچشمه هاي بابلرود سكونت دارند) و پايين دستي ها، مردم بابل كنار محسوب مي شوند. مردمان لفور و بابــل كنار اگرجه داراي گويشها و سلايق تا اندازه اي متفاوت با يكديگرند. اما  در آداب و  رسوم باهم بسيار عجين و نزديكند. در شيوه پوشش، كسب و كار، دامداري، كشاورزي  و بالاخره داد و ستد شباهت بسياري با يكديگر دارند.

لفور اززمان فريـدون رونق داشــت.  ماچه كوه يا مازكوه بنام دختر ايرج است كه در سرحد گردنه سر در قسمت غرب روستاي لاكوم قراردارد و بي شك آنچه كه در تاريخ قارن ابن اسفنديار راجع به مردمان اميدوار كوه (در ترز راه مـال رو قديمي شيرگاه به لفور) آمده است در مورد  همــــين منطقه و مردمان لفوراست.

مازكوه و بلند ترين نقطه آن يعني قلّه وسو در بلـــــندترين نقطه سوادكوه واقع گرديده و اين ناحــــــيه بر بخش هاي وسيعي از مازندران اشراف دارد بطوريكه  بر بالاي قلّه وسو اكثر شهر ها و آبادي هاي استان مازندران با چشم غير مسلح ديده مي شود و در شهرهاي بابل، قائم شهر، نكا، ساري اين قلّه بخوبي ديده مي شود. شاید بدلیل اشراف این کوه به کل مازندران منظور از مازکوه همان مازندران کوه باشد.(تصویر چشم انداز مازکوه و قله وسو را در http://lafour.20m.com/ می تواند ببینید). شواهد و اقوال حاكي از آن است كه مردم اميد واركوه مردمي غيرتمند،متعهد سلحشـــور و معتقد به عهد پيمان بودند. بر اساس برخي از منابع و شواهد و قرائن حاكي از آن است كه در گذشته ها و اعصار مخـــتلف  منطقه لفور تا قبل از عهد صفويه مأمن و پناهگاه فراريان و تعقيب شوندگان و محل سازماندهي و تجديد قواي جنگجويان و لشكريان عقب نشسته از رزم  و يا شكست خورده در جنگها، بوده است. صنيع الدوله در كتاب التدوين في جبال شروين توصيفي خاص از سوادكوه مردم منطقه لفور دارد. 

از جمله شاخصه هاي بسيار بزرگ اين ديار آنهم از قديمالايام تا كنون، وجود عالمان بزرگان و دانشمنداني بوده است كه گمنام زيستند و گمنام مردند.  

منطقه لفور عالمان و دانشمندان بزرگي را  در دامن خود پرورانيده است . عالمان بزرگي  همچون آيت الله العظمي اسماعيل صالحي مازندراني،حضرت آيت الله العظمي شيخ امان الله كريمي. عجيب الزمان بابل كناري، شيخ جعفر اشراقي، آيت الله شيخ  مهدي طيبي، آيت اله العظمي سيد محمـــــد تقي عدناني، آيت الله العظمي سيد زين العابدين عدناني ، آيت الله العظمي  حــــــــاج شيخ يعقوب ابوالحسني،حضرت آيت الله شيخ روح الله عـــالمي، مرحوم ملاصادق لفوري نفت چالی، مرحوم ملا سيد آقابزرگ حسيني (معروف به كوچك حسيني)،  دكتر آقا محمد گودرزي  مرحـوم احمد صالحي  نفت چالي ( حافظ و مفسر قرآن)،  شــــــهيد حجت الاسلام  شيخ عبدالوهاب قاسمــي و حجــت الاسلام شيخ عباسعلي سليماني كه هريك در زمانه خود مايه مباهات و فخر مردم اين ديار بودند و هم اكنون نيز هستند.

نوروز خواني  

نوروز خواني معمولا" ده تا پانزده روز قبل از فرا رسيدن ایام عيد نوروز شروع مي شود. در مراسم نوروز‌خواني  نوروز خوانان معمولا" به داخل روستاها مي آيند و با خواندن اشعار در مدح امامان  و یا ترانه هاي محلي، طليعه سال نو را به آنان مژده داده و تبریک می گویند. نوروز خوانان چند نفر هستند كه يك نفر آنها اشعار را مي خواند، يك نفر ساز مي زند و با خواننده اشعار عباراتی را همخوانی میکند و یا جواب میدهد و بالاخره نفر ديگر كه به آن كوله كش(باركش) مي گويند، هدایا را حمل میکند و همه بام به در خانه هاي مردم مي روند و مي خوانند: بخوانم من امام اولین را / شه کشور امیرالمومنین را / و الی آخر.... و یا اشعاری با این مضامین: بادبهارون اومده / نوروز سلطون اومده/ مژده دهيد به دوستان / گل به گلستون اومده.  يا اينكه همين مضامين را  با عبارات   بهار آمد، بهار آمد، خوش آمد./ علي باذوالفقار آمد، خوش آمد./ نوروزتان نوروز ديگر / شما را سال نو باشد مبارك.  صاحب خانه نيز با دادن پول، شيريني، گردو، تخم مرغ، برنج و یا نخود، و كشمش به گرمی از آنان پذيرايي مي كند.

                                                  تصاویر زیبا از  آستانه امامزاده گزو    و  آبشار  رویایی آن: 

  با ورود ناگهاني به به حريم دست نخورده آبشار بلند و زيباي گزو و قرارگرفتن در دامان و مجاورت اين آبشار ، هیجان تمام وجود انسان را قبضه می کند، مخصوصا" زمانی که كه قطرات آب دربرخورد به صخره های پای آبشار پودر ميشود و و به سر و صورت انسان صفاي بهشتی می بخشد. آبشاری که  از تمام ديواره هاي اطراف آن شاهد ريزش آب خواهید بود.  باید در پای عظمت این آبشار  ایستاد و آن را تماشا کرد . چون فقط در اینصورت است که آبشار با تمام عظمت وهیبتش  در قلب آن جنگل بکر و سر سبز معنا پیدا می کند. اين آبشار با ارتفاع تقريبي ۴۰ متر در منطقه‌ي جنگلي، سرسبز و زيبای لفور در كنار امامزاده‌اي معروف به سه تن بزرگوار گزو در فاصله‌ي 15 كيلومتري «لفور» قرار دارد. منطقه جنگلی گزو در حد فاصل جنگهای بین زيرآب و شيرگاه در درون منطقه جنگلي سرسبز  و زیبای پرتاس لفور واقع شده است . یکی از مسير های ارتباطي آن راه روستاي جمشيد آباد «زيرآب» و ديگري جاده‌ي کارسنگ لفور در پشت سد البرز است.

من و بابا و مامان ومسافرت تابستانی ما به لفور وزیارت امام زاده گزو (مطلب وارده)

آوازها و سرودهاي محلي  بويژه در هنگام فعاليت هاي روزمره مردان و زنان در ميان بيشه ها و يا در مزرعه ها و كشتزارها محيط بانشاط، جذاب  و تماشايي را براي آنها و همراهان انها ايجاد مي نمايد. صداي هاي دلنشين طالبا، اميري، ليلي جان، كيجاجان، رعنا و ..... در قالب سرودها وآوازها ي مردم در دل صحراها و بيشه زارهاي حاشيه روستاها بخصوص از جانب  آنها كه از صدا،  روحيه با نشاط  و جوان برخوردارند، هر شنونده اي را به وجد مي آورد. منظره زيباي عزيمت جوانان هر آبادي در قالب گروه هاي چند نفره،  بهنگام رفتن به حواشي جنگل ها جهت تهيه هيزم و يا چرده براي دام هاي خانگي فوق العاده تماشايي است و فقط كسي كه اين صحنه ها را ديده است در درك وصف آن قادر است. در گذشته هاي دور داشتن جونكاي سرچّي (گاو نر زيبا و قوي) كه  صداي(چمر) خوب و شاخ مناسب براي جونكا سره بهترين دل مشغولي آنها بوده است و همينطور داشتن يك اسب قوي وخوش قيافه براي بعضي از چارودارها مايه فخر و مباهات آنها بر ديگران بوده است. زنان روستا ها در انجام هيچ كاري كمتر از مردان نبوده اند  و در تمامي كارها هم دوش با مردان تلاش مي كنند. اگرجه كارهاي مردانه و زنانه از هم جدا بوده است. زنان روستا  به گردن بندها و اشياء زينتي خود از جمله گلوبند، ميركا، عقيق، چشم بلبلي و سرچينگك ... دلبستگي داشتند و دل مشغولي هاي آنها، كج و پنبه ريسي، پتو و جاجيم بافي، چرم بافي، جوراب بافي و تهيه تنگ و كشي و باربن اسب و … بوده است.

كوچ به ييلاق در فصل بهار

فصل بهار در  منطقه لفور هميشه  با شور ونشاط خاص و منحصر بفردی همراه بوده است. از اواخر ارديبهشت ماه وقتي كه آخرين لكه هاي برف قله وسو محو مي شود و كشاورزان در مزرعه سرسبزشان در حال نشاي برنج مي باشند. صداي گوشنواز زنگ و تال آويزان برگردن رمه هاي گاو و گوسفند در حال حركت در كنار جاده و چا ك پي (ساحل رودخانه) در واقع صداي اعلان كوچ پيشقراولان و دامداران به ييلاق است. روزحركت آنها روز نشاط شادماني بجه هاي قد و نيم قدي است كه به تماشاي  گورمه و گوسفند رمه (رمه گاو  و گوسفند)   مي روند. اما  با گذشت ايامي  پس از کوچ دامداران و پیشقراولان، كوج اهالي نيز شروع مي شود. پس از  ساعت ها  راهپيمايي با اسب يا پياده در مسير رودخانه، تا موزين و تنگه منپل، در واقع روخانه را همراهي مي نمايند و با عبور از رودخانه در منطقه موزين  و  اگر خطر عبور از  تنگه منپل را پشت سر بگذارند. از  رودخانه فاصله گرفته و  در پيش گرفتن مسير سر بالايي كردنشير بن در واقع تازه آغاز راه است كه به اميد دمي استراحت كوتاه در آذون سر همن اين سربالايي را پشت سر ميگذارند. پس از دمي استراحت در آذون سر،  مممدجاري و اندر اسا را پشت سر گذاشته و در دره چمازچال به آب مي زنند باد خنك صورت نواز ييلاق و بوي خوش آن در چمازچال احساس مي شود و اين احساس در واقع  ترقي و تعالي را در مسير اين راه پيمايي را  به همه همراهان تداعي مي بخشد. و زماني كه فكر بالارفتن از سي ان،  پايين خاجيمات و بالا خاجيمات و بالاخره راه نفس گير سربالايي والبند و اشكا  را  در ذهن مرور مي كنند، گويي مجبور اند براي تجديد قوي در چمنزار چمازچال،چاشت بار بگيرند تا تمام خستگي هاي اين مسير را با چاشت بار در چمازچال، به يكباره به فراموشي بسپارند. چاشت بار چمازچال صفايي وصف نشدني دارد. زير هردرخت و در هرمكان هموار و جاي نشستن،  خانواده اي بساط باصفاي چاي و ناهار را پهن مي كند تا پس از صرف ناهار و لحظاتي، استراحت راهپيمايي را  مجددا براي رسيدن به سي ان و نوشيدن آب خنك آنجا، مجدداْ آغاز نمايند و با عبور از ميان درختان سربه فلك كشيده دارزنون حركت وجنبش خود را در راه پيمايي به سمت ييلاق جاني دوباره ببخشند سپس گذر از چمنزارهاي دارزنون و سينه در سينه سربالايي اين قطعه از مسير سرسبز، ايستادن وخستگي راه را به اميد رسيدن به طراوت آب و هواي خوش ييلاق، به جان مي خرند و آنگاه كه در هواي آرام و مفرح ييلاق، با باز كردن لوش حياط  در آستانه ورود به كلبه چوبي واقع مي شوند، خستگي سربالايي چندهزار پايي را، عرق حركت هروله ومارپيچي اسب و بارگران بردوش، نق نوق كودكان خسته در مسير  و ........ را از ياد خواهند برد و تنها به ديدار آشنايي مي انديشند كه موجب تجلي همبستگي و آغاز ابراز رضايت به عرف وفرهنگ به يادگار گذاشته اجداد خواهند بود.  كه اولين سؤال آنها  بعد از سلام و عليك اين بود كه از لفور چه خبر؟

اما سئوال بنده از خوانندگانی که از  صفا وشادی وصف ناپذیر کوچ به ییلاق خاطره ای دارند. منطقه چاخانی در کجای این مسیر واقع شده است؟

جواب از یک دوست عزیز:چاخانی از جنوب به دارزنون، از شمال به سي ان از شرق به  يال معروف ؟ و از غرب به اشكا منتهی  شده است. 

  ييلاقات باصفای  مردم  لفور

لاکوم: ییلاق بخشی از مردم روستاهای نفت چال،بورخانی و چاکسرا

لرزنه : ییلاق مردم روستاهای دهکلان، لفورک و بخشی از مردم نفت چال

سنگرج:ییلاق مردم روستاهای، لفورک و ؟

سرین :ییلاق مردم روستاهای لفورک و بخشی از مردم ؟

سیال: ییلاق دامداران بورخانی و نفتچال

اسپرز: ییلاق زیبا و باصفای مردم روستاهای عالمکلا و ریسکلا و کالیکلا (با تشکر از آقای مرتضی محمودی)

لاکوم و لرزنه دو روستای زیبای ییلاقی هستند که ساکنین آنها  اکثریت به اتفاق از روستاهای نفت چال، دهکلان و بورخانی لفور می باشند. این دو روستای زيبای یعنی لاکوم و لرزنه ‏ دقيقاً  در قسمت ييلاقي و با لا دست منطقه جنگلی پرتاس واقع شده است  و اين منطقه ييلاقی برای اکثر مردم منطقه شناخته شده است. طول ابتدا تا انتهای منطقه ييلاقی لاکوم و لرزنه  به بيش از ده کيلو متر مي رسد. بر اساس اسناد و مدارك موجود مساحت آن ۱۲من قديم كه معادل حدوداً  ۱۱۳ هكتار مي باشد. واحدهاي سنجش مساحت در  اين منطقه  به صورت من ، لتر، سير‌، مثقال ، چارك و… مي باشد كه هرسير معادل 1000 مترمربع و هر من 36 سير , و هر هشت من  يک لتر و هرسير 10 مثقال و 9 سير يك چارك است . ( البته بر حسب لتر درصورتيكه 1 چارك 13 سير تبريز مي باشد.)

شكل آن تقـريبا ً به صورت مستطيل است. كه چهار طرف  مناطق مرتعی آن  اگر حالت مشاع نباشد. توسط سنگ چينه (کرج) و يا خال محصور شده است. قسمت ييلاقي از دو بخش  لاکوم و لرزنه با زمين‌های تخت و زمين شيبدار  روستاها و منطقه سرکوه تشكيل شده كه هر بخش از مكان‌ها و جاهاي ديدني و مخصوص به خود را داراست . محله قديمی لاکوم در وسط چاله‌ای پايين دست سر کو  واقع شده كه كم كم به خاطر افزايش زمين چرا و دسترسي به آب شرب بيشتر و راحت تر به گوشه های آن يعنی جرلاکوم و ساير مناطق حاشيه‌ای منتقل شد. آنچه عظمت وپايداري مردم محل را در سيماي زيباي طبيعت نمايان مي سازد  دو شاخ سنگ با نقش پای رستم و چشم‌انداز زيبای منطقه خاجيمات و کرک تاجنون و همينطور منطقه زيبای کوچال  و   سيال است. 

دم زنون ارسوک وروری و يا گندم جار وروری با منظره زيبا و دلفريب آن نقطه اي است كه هرمسافر را مجبور به نشستن و استراحت جهت تجديد قوا و ديدن مناظر آن مي سازد. دم زنون اول  كه از يك طرف به پرتگاه شگفت آور کوچال  و سرخ رف منتهي است مكاني است جهت بازي بچه هاي محل و مكان مناسبي بود براي گشت و گذار  مردم لاکوم در گذشته با فضاي دلفريبش . وقتي كه ابر نرم و سفيد در زير پاي ارسوك وروري قرار مي گيرد،گو اينكه درياي سفيدي با حركتي نرم و دلنشين به بوسگاه مد خود رسيده است. در قسمت شرقي و درامتداد دم زنون گندم جار وروری به مكاني مي رسيم با تخته سنگ‌هاي عظيم كه  اشکال مختلفی در آن نقش بسته است .

سرخ رف و جرلاکوم  در پايين ترين نقطه ‏ لاکوم در زميني مسطح ودلنواز كه از يك طرف به  دره عجيب وغريب و سنگی  کوچال ختم مي شود، قرار دارد. رف به مكاني كه داراي پرتگاه سنگي باشد گفته مي شود. البته كٍرتك همچنين ناميده مي شود.  در منطقه خشک دره  يا بزبان محلی خشکره تخته سنگهای بزرگی طراحي شده به دست خالق يكتا كه به صورت های مختلف و با  ارتفاع  گاه به بلندی يك ساختمان  كه در زير آن ها  حفره‌های  مناسب براي حيوانات وجود دارد، ديده می شود. و  بالاخره در امتداد ارسوک وروری منطقه سيال  و غار بسيار زيبای  وِرگ كلي واقع شده است.  غار  وِرگ كلی که در کنار دوچشمه بسيار زيبا و جوشان در طول کل سال با دهانه های به قطر تقريبی يک متر,  در سال‌های قبل از انقلاب ( حدود سال ۵۳ يا ۵۴) توسط روانشاد مرحوم اسماعيل احمدی  کشف شده است. البته غار ورگ‌کلی هنوز در سطح منطقه و کشور شناخته شده نيست.

و اين هم تقديم به آنها كه ...

در روزهاي گرم وآفتابي بخاطر ماسيك گو  و گوگ، گوگ پي براي يافتن دٍمٍس و خالك بايد تمامي زرشك تلی و ترنج‌تلی منطقه کوچال يا جرلاکوم را يكي يكي بشمارد واگر نيافت از  خشکره تا  سرکو و از  سرکو تا هلی‌تخت  و از  سرخه‌چشمه تا سنگهای با عظمت مازکو را بايد زير پا بگذارد ، واي به حالش در روزهاي ابري و باراني ، گو اينكه مه غليظ مي خواهد وارد چشم آدمی شود . گوک پي‌   اگر بتواند و آنهم راهش را گم نكند، كاربزرگي انجام داده است .دراين صورت است كه گالش از گوگ پی‌ راضی خواهد بود.

 فردا وآينده روستا هاي لفور
   در يک نظر سنجی از افراد مختلف نسبت به پيش بيني فردا و آينده روستا هاي لفور  وكل منطقه آنچه بيش از همه به آن اميد مي رفت اين بود كه آينده اي  پر رونق همراه با ورود تكنولوژي جديد  و افزايش سطح خدمات ورفاه در انتظار خواهد بود اما غافل از اينكه در روزگاران گذشته اين محل در كمال آرامش وسكون با جمعيت كم در قلب جنگل هاي زيبا با برخورداري از مواهب طبيعي آرميده بود.  با مردمي كم توقع، معتقد و با اخلاص كه گاهي از فرط اخلاص  وسادگی مورد فريب شيادان  روزگار  واقع مي شدند. لفور منطقه اي است با مردم با صفا  و پاك طينت، پايبند به آداب ورسوم ديرينه كه در گلستان پرگل و پروانه جوي ها و رود خانه هاي  لفور روزگار ميگذراندند. مردمي زحمت كش ،باهوش ، بي پيرايه، صادق، مهمان نواز و صميمي كه در مقابل كمترين مهرباني جان فداي دوست ميكنند و درِ خانه هايشان همواره  بر روي همگان باز ‌است.

لفور داراي مردمي قانع كه از فرط عزت نفس هيچ محبتي را بي پاسخ نمي گذارند  و خيانت  و دروغ در قاموسشان جايي ندارد و چنانچه كسي در مظان گمان اتهام حتي بي موردي قرار گيرد در بينشان جايي ندارد. اين است كه جز حيا وامانت داري  دوري از مظان اتهام و نيك رفتاري نمي انديشند.

متاسفانه امروزه با افزايش جمعيت و آمدن تمدن وتكنولوژي  روز  و دگرگوني فرهنگ‌ها بعضي از آداب ورسوم دستخوش تغييرات شده است  و يا به بوته فراموشی سپرده شده اند وديري نخواهد گذشت كه چمنزارها و بوته زار هاي بكر هرمحل در اطراف درختان تنومند اذار كهن در كنار امام زاده‌ها (اين يادگار نياكان) مبدل به خانه و باغچه وديوارهاي سنگي و آجري خواهند شد و تنها پناهگاه بزرگ پرندگان وچرندگان دراين چمنزار پر از  گل و پروانه، كمينگاه ظالمان براي شكارشان مي‌شود و آنگاه است كه فقط به لفور وييلاقات با شكوه منطقه به عنوان تفريحگاه وخوش گذراني انسان‌هايي بظاهر متمدن بايد توجه كرد و از دامداري وآداب ورسوم ناب آن خبري نخواهد بود وبزودي آخرين دلبستگي‌هاي سنتي و دامداري نيز در معرض نابودي قرارمي گيرد وبي نيازي مردم به محصولات غذايي حال حاضر تبديل به نياز به بازار شهرها حاشيه شهر ها خواهدشد. بعداز مدتها با غارت جاذبه ها ي طبيعي ومنابع اقتصادي روند مهاجرت تشديد خواهد شد واين محلات و روستاها به فراموشي سپرده خواهندشد ودرآن صورت ديگر حتي نشاني از آيين ها و باورها وآداب ورسوم و فرهنگ اين ديار باقي نمي ماند.

نماشون صحرا نرم نرم وارش              گو بموئه تلار نموئه گالش

يك سؤال 

آيا مي دانيد تلار از جه قسمت هايي تشكيل مي شد؟!

ايون:محل ورودي اصلي تلار كه هم به فضاي آدم منزل و هم به كريكه با دو در ورودي جدا گانه راه داشته است.

آدم منزل:جایی از تلار که گالش در آن غذا مي خورد واستراحت مي كرد. ادم منزل در واقع محل زیست و خواب گالش بود.

 کِریکّه:جایی که وسایل و غذاها  و محصولات و فراورده هاي لبني در آنجا  نگهداري مي شده است.

په تلار:به جایی که گاوهاي با شرايط خاص(مثلا مريض و ...) در آنجا نگهداری می شد.

په كله:به جایی که گوساله های کوچک (خالك)را در آنجا (در كنار آتش مهيا شده با تنه هاي بزرگ درخت -كتل) نگهداری می کردند.

وروشه:به جایی که در جلوی تلار قرار داشته و گاوها زیر آن می خوابیدند.

گوک کرس: جایی که گوساله ها را نگهداری می کنند. 

کرس خال: کرس خال محیطی است که با چوب محصور می شود(یا با پرچین محصور می شود) گوساله‌هاي بزرگتر را نگهداري مي‌كنند و معمولاً چسبيده به تلار است.

کرس خال دو نوع است: یکی بزرگتر ه كه درآن گوساله هاي بالاي يك ساله تا دو ساله (مارشن) را درآن نگهداري ميكنند. دومي، كرس خالي است كه درآن جونكا ( گاونر پرواري) را  با خوردوخوراكی مانند ولگ و واش پروار می کنند. (با تشکر از آقای عادل جهان آرای و دوست عزیزی  از نفتچال)

قطعه زیر  که به مطالب بالا مرتبط می گردد.توسط دوست عزیز اسدالله کجوری تدوین و ارسال شده است.

بهار ماء خدا بهار مــاره بديمه   كوچه سر مله ميون وچوناره بديمه
مله سر ، دشت زمين گندم جار مرز سر شه جان مار ونگ و واره بديمه
كاسب و كاير و تيم جار و بلو و لتكا جت اذال جو نكاره بديمكه
بهار كو ورف رو برو برو روخنه بهـــــار ماه ورف وياره بديمه
اتاور دشت و زمين، اتاور باغ و بلاغ؛ هيمه جار هيمه كرون چلي كماره بديمه
كو شيئن، سنگ سنگ رو كردنشيشن راه رو اسب سر آزون سر ونگ طلاره بديمه
دم زنون ناهار خوارون دار دار بن چاربيدار هي هي كر ك چينه كاره بديمه
پایيز ماه دشت سر، هامج هامج مرزسر، شوپه و دشت، نفار سر صــــــداره بديمه
كر و كسو كوفا، مكري خرمن سر كيسه بينج ‌خرمن اسب سماره بديمه
تش كله لمپا سو ، كل پيش گوگ دي دلك ، امه سره پردي سياره بديمه
چشمه سر افتو بدوش مه جان مار لينگ تيل ورف سر تيساپه لينگ، مشتي ليلا ره بديمه
وچونا ملا خنه قرآن خوني و عمه جز فلك مهدي قلي فاطمه نناره بديمه
من اسا كور بئيمه اصلی مه چش لتر لتر چش جــــا بمردن كرو كفاره بديمه
تكيه پيش، جوشي خوني علم به دست اسا من تكيه سر بي سر صدا را بديمه
بردمه اسبو كلا، لفورك و چاشتخوارون كفاك آن مردمون با وفاره بديمه
درو دشت بي كار و كاير تا كمر اوجي بزه مرزسر لينگ رج شه گت ننا ره بديمه.
ميچكا سو لم لم پي برژي تيكا آبـــــرار بديئن آرزوهاره بديمه
                       سد بيموئه، تيم و تيم جار بلو مع بئيه بوم لو اذال و مرگ جونكاره بديمه

 امام زاده حسن (ع):این بقعه مبارکه که تصویر ان در ذیل ارائه شده است. در 10 كیلومتری شهر آلاشت، در روستائی بهمین نام، در دهستان ولوپی در غرب شهر زیراب قرار دارد. علاوه بر اهمیت این مكان در بعد زیارتی، هر ساله در جشن سنتی 26 عید ماه كه از ماههای سریانی و مصادف با اولین ماه فصل تابستان است مراسم دیدنی كشتی لوچو بهمراه آئین های جنبی دیگر و این مكان برگزار می شود و بهمین دلیل گردشگران بیشماری  از روستاهاي لفور ، بندپي و، آلاشت و  مناطق ديگربه این محل زیبا مسافرت و یک روز بیاد ماندنی را در زندگی خود ثبت می کنند. 

وقتي مي‌خواهيم از سرزميني بهتر و بیشتر بدانيم بايد قصه زندگي آدم‌هايش را بخوانيم اگر چه مي‌دانيم ورق ورق تاريخ لفور شرح بزرگی و جوانمردی مردمانی است که در قبال خدمت به همنوعان خود به تنها چيزي كه فكر نمي‌كردند پاداش‌هاي دنيوي بود. نه مدالي به سينه داشتند! و نه حرفهاي عجيب و غريب مي‌زدند. نه در کاخهای آنچنانی می زیستند.....باور كردني نيست مردان بزرگی که از این دیار هجرت نمودند تا آخرين لحظات زندگي و حتی پس از مرگشان همچنان نا شناس باقي ماندند و رفتند و بزرگان دیگری که در قید حیاتند بی ادعا و گمنام (گمنام حتی در بین مردم لفور)همچون ستارگان می درخشند. به هرحال تردیدی نیست که  آنها همواره پر فروغ و جاودانه اند.(دعا برای آنها فراموش نشود) 

دکتر محمد گودرزی(۱۲۵۴- ۱۳۳۷):
 دکتر محمد گودرزی فرزند کربلایی علیجان  در سال 1254 هجری شمسی در روستای نفتچال لفور دیده به جهان گشود. وی تحصیل علم و ادب را با خواندن قران آغاز و پس از آن به آموختن  مقدمات و دروس قدیم نزد اساتید محل پرداخت. هوش سرشار و عشق و افر او به تحصیل و کسب علم و ادب موجب شد تا در ابتدا به شهر بابل که در آن موقع به بارفروش مشهور بود، مهاجرت نماید.
دیری نپایید که بضاعت علمی موجود در آنجا او را راضی نمی نمود. به همین دلیل به تهران عزیمت نمود و در مدرسه دارالفنون تهران پذیرفته شد. تحصیل در مدرسه دارالفنون را تاکسب درجه دکترا در طب ادامه داد. و در سال 1300 هجری شمسی موفق به اتمام دوره  تخصصی و اخذ گواهینامه ان در رشته امراض داخلی و جراحی از وزارت فرهنگ ایران  می شود.  نقل است برای دوره تخصصی به کشور فرانسه عزیمت و پس از آن به کشور باز می گردد. دکتر  گودرزی علاوه بر طب، در زمینه های تاریخی اطلاعات وسیعیی داشت. وی در طبابت بسیار حاذق و در زمان خودش در سطح کشور و بویژه در استان مازندران و منطقه بابل، سوادکوه و بند پی پر آوازه و مشهور بود. پدر دکتر (کربلایی علی جان) دارای مزارع و مراتع وسیعی در منطقه لفور و مناطق ییلاقی و از جمله دامداران بزرگ منطقه سوادکوه بوده است. ایشان در رسیدگی به خانواده های محروم و بی بضاعت شهره خاص و عام بود. عشق به مردم لفور و خدمت به مردم منطقه و سرپرستی از دارایی های مرحوم پدر موجب می شود که عزیمت به لفور را بر ماندن در پایتخت ترجیح دهد و به  درخواست های حکومت وقت در تهران جواب رد دهد. افراد قدیمی که زمان وی را درک و با وی مصاحبت داشتند،از شخصیت و منش فوق العاده و منحصر به فرد ایشان نقل هایی دارند که بسیار قابل توجه و آموزنده است. دکتر گودرزی در سال  1337 ه-ش در روستای ییلاقی لاکوم به رحمت ایزدی رفت و در همانجا به خاک سپرده شد. روحش شاد.
کیفیت نازل تصویر درج شده به این دلیل است که از روی یک تصویر بسیار قدیمی کپی برداری شده است.بخاطر این تصویر هم از نوه های دکتر گودرزی تشکر می شود.

 شهيد شيخ عبدالوهاب قاسمي (۱۳۶۰- ۱۳۱۲):

  خطيب توانا و مجاهد خستگي ناپذير، شهيد حجت الاسلام والمسلمين عبدالوهاب قاسمي سواد كوهي در حادثه جانگداز انفجار دفتر مركزي حزب جمهوري اسلامي وافعه هفتم تیر به درجه رفيع شهادت نائل آمد. اين شهيد والا مقام در پاييز سال 1312 هجري شمسي درروستای لفورک- منطقه  لفور از توابع شيرگاه شهرستان سوادكوه در خانواده اي متدين و اهل علم ديده به جهان گشود. او دوران كودكي خود را در روستايش سپري و به لحاظ علاقه وافر به علوم ديني، مقدمات علوم ادبيات عرب را نزد پدر بزرگوار و عموي گراميش فرا گرفت و سپس جهت ادامه تحصيل در حوزه هاي علميه بابل به اين شهرستان عزيمت كرد و پس از آموختن صرف و نحو عربي و منطق جهت تحصيل علم در مدرسه علميه آقا شيخ عبدالحسين و حاج ابوالفتح ، به تهران رفت. شهيد قاسمي در سال 1334 همراه با اندوخته علمي فراوان جهت آموختن سطوح عالي فقه و اصول، در جوار بارگاه منور امام هستم حضرت رضا(ع ) در مشهد مقدس اقامت نمود و در مدرسه سليمان خان از محضر اكابر عظم آن روز همچون حضرت آيت الله العظمي سيد هادي ميلاني و حضرت آيت الله حاج شيخ هاشم قزويني، دامغاني و قمي و ديگر اكابر حوزه علميه مشهد مقدس تلمذ كرد و تا مرز اجتهاد پيش رفت. ايشان داراي تحصيلات حوزه اي خارج فقه و اصول بوده است. او از آغاز نهضت اسلامي به رهبري حضرت امام خميني (ره ) به صف مبارزان پيوست و توسط ساواک دستگير و باز داشت شد. وي پس از پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي با راي قاطع مردم به عنوان نماينده مردم ساري در مجلس شوراي انتخاب گرديد.وي علاوه بر حضور در مجلس، به عضويت حزب جمهوري اسلامي نيز درآمد و از جمله ی مشاغل بعد از پيروزي انقلاب ایشان عضويت در شوراي همبستگي مردم ساري و معاونت كميته مركزي ساري و نمايندگي مردم ساری در مجلس شوراي اسلامي بوده است.خاطرنشان مي سازد حجت الاسلام صادق قاسمي فرزند برومند شهيد قاسمي نيز در جبهه هاي نبرد حق عليه باطل دركربلاي ايران (شلمچه ) به درجه رفيع شهادت نائل آمد.

بقیه مطالب را در ستون ادامه مطلب مطلعه فرمایید.